Məmmədova Mahirə Heybət qızı

 

Anadan olduğu yer Quba şəhəri 
Təvəllüdü 30.06.1961
Bitirdiyi ali təhsil müəssisəsi S.M.Kirov adına Azərbaycan Dövlət Universiteti  
Elmi dərəcəsi  
Elmi rütbəsi Biologiya üzrə fəlsəfə doktoru
Namizədlik (PhD) dissertasiyasının mövzusu:

-         ixtisas şifri

-         ixtisasın adı

-         mövzunun adı

 

2411.02

Bitki fiziologiyası

Müxtəlif bərk buğda genotiplərində somaklonal dəyişkənliyin öyrənilməsi

Çapdan çıxmış elmi əsərlərinin ümumi sayı

-         xaricdə çıxmış elmi əsərlərinin sayı

-         beynəlxalq bazalarda referatlaşdırılan və indeksləşdirilən jurnallarda çap olunan məqalələrin sayı

60

29

 
Müəlliflik şəhadətnamələrinin və patentlərin sayı  
Kadr hazırlığı:     

-         fəlsəfə doktorlarının sayı

 
Əsas elmi nailiyyətləri Bərk buğda genotiplərin yetişməmiş rüşeyimindən  təcrid olunmuş hüceyrə kulturası alınmış, kallus toxumalarında  kallusəmələgəlmənin  genetik determinasiyası və morfogenetik xüsusiyyətləri öyrənilmişdir. Təcrid olunmuş hüceyrə  və toxuma kulturasında morfogenez problemləri və onun tənzimlənməsi tədqiq olunaraq, dəyişdirilmiş formalarının alınması məqsədi ilə  kallus  hüceyrələrindən  bitki rekonstruksiyası, regenerant bitkilərin sınaq şüşəsi kulturasında inkişaf xüsusiyyətləri, onların ilkin formalardan epigenetik fərgləri, morfoloji və biokimyəvi variabelliyi öyrənilmişdir.  In vitro şəraitində  bitki hüceyrələrində genetik qeyri-sabitlik və bitki regenerantlarının  genetik və fenotipik müxtəlifliyin olması barədə geniş material əldə edilmiş, buğda hüceyrə kulturasında  yüksək temperaturun morfo-fizioloji və adaptiv proseslərə təsiri öyrənilmişdir. Morfogen potensialın və regenerasiya qabiliyyətinin  genotipin davamlılıq dərəcəsindən və becərilmə müddətindən  asılı olması, genotipin adaptiv qabiliyyətində  etilenin rolu,  yüksək temperatura davamlı hüceyrə ştamlarının alınması və seçilməsinin mümkünlüyü göstərilmişdir. Duz stresinzamanı in vivo və in vitro şəraitdə orqanizm və hüceyrə səviyyəsində bitkilərin realizə olunan adaptiv reaksiyaları aşkar edilmiş, adaptasiya prosesinində osmoprotektorların siqnal sisteminin elementi kimi toplanma dinamikası, siqnal sisteminin qeyri spesifik reaksiyaları, qeyri spesifik reaksiyaların ilkin və adaptiv davamlılığa təsir dərəcəsi öyrənilmiş, hüceyrə, toxuma və intakt bitki orqanlarının ümümi davamlılıqda payı təyin edilmişdir. Duz stresi şəraitində yetişdirilən kallusdan alınan fraksiyaların müqaisəli analizi aparılaraq normal bitki üçün xarakterik olmayan böyük ölçülü (~85-90kD) yeni zülal spektri müşahidə edilmişdir.  Stresin induktoru kimi prolinin əmələ gəlməsi və toplanma dinamikası ətraflı tədqiq olunmuşdur. Jenşen (Panax ginseng) toxuması kulturaya keçirilmiş, yüksək artım sürətinə  və  yüksək farmokoloji aktivliyə malik ştam əldə olunmuşdur.
Elmi əsərlərinin adları Т.Г. Карагезов, М.Г. Мамедова, И.М.Гусейнова. Агаровая система (Агаропоника) для моделирования абиотических и биотических воздействий на растительный организм. 2017 (in press).

Карагезов Т.Г., Исмаилова Г.И., Мамедова М.Г. Морфогенный потенциал изолированной культуры шафрана (Crocus Sativa L.) при субкультивировании. НАН Украины «Факторы эксперимент. эволюции организмов», 2016 г, Одесса, Украина, Т. 19 стр. 130 -132.

Мамедова М.Г. Роль пролина в резистентности растений к стрессорам. АМЕА-nın Xəbərləri Biologiya və tibb elmləri seriyası, 2015, cild 70, N3, səh.73-77.

М.Г. Мамедова, Т.Г. Карагезов. Некоторые представления о механизмах устойчивости растений. Azərbaycan Elmi-tədqiqat Əkinçilik İnstitutunun Elmi əsərləri Məcmuəsi, 2016, Cild XXVII. s. 151-158.

Karagyozov T.H., Asadova S.Sh., Azizov I.V., Mamedova M.H. A new approach to biotechnology of saffron (Crocus Sativus L.). Global jurnal of science Frontier research: C. Biol. science USA, 2015. V.15, issue 6(ver.1.0) pp.1-3.

Т.Г. Карагезов, М.Г. Мамедова, И.М. Азизов, С.Ш. Асадова. Некоторые проблемы и перспективы биотехнологического размножения шафрана. НАН Украины «Факторы эксперимент. эволюции организмов», 2015, Т.17, стр. 179-182.

M.H. Məmmədova, T.H. Qaragözov. Buğda seleksiyasında hüceyrə texnologiyası. Azərbaycan Elmi-tədqiqat Əkinçilik İnstitutunun Elmi əsərləri Məcmuəsi, XXVİ cild, 2015, səh. 156-165.

T.H. Qaragözov, İ.Ə. Əzizov, S.Ş. Əsədova, M.H. Məmmədova. Zəfəranın (Crocus Sativus L.) in vitro çoxaldılması. АМЕА-nın Xəbərləri (Biologiya və tibb elmləri seriyası), 2014, 69, №1, s. 12-15.

Карагезов Т.Г, Асадова С.Ш., Мамедов Т.С., Мамедова М.Г. Ускоренное размножение виноградной лозы как посадочного материала для архитектурного городского дизайна. Геополитика и Экогеодинамика регионов. Научный журнал. Симферополь. 2014, Том 10, вып. 1 стр. 572 -576.

Т.Г. Карагезов, И.М. Азизов, С.Ш. Асадова, М.Г. Мамедова. Морфогенез и органогенез шафрана (Crocus Sativa L.) in vitro. «Plant Physiology as a Theoretical Basis for Innovative Agriculture and Phytobiotechnologies» International scientific conference and School for young scientists. Kaliningrad, 2014. Vol. 1 p. 232-234.

T.H. Qaragözov, S.Ş. Əsədova., M.H. Məmmədova. İzolə edilmiş buğda sünbüllərinin in vitro becərilməsi metodu. Azərbaycan Elmi-tədqiqat Əkinçilik İnstitutunun Elmi əsərləri Məcmuəsi, XXIV cild, 2013, səh. 155-157.

УФ. Ибрагимова, И.В. Азизов, М.Г. Мамедова. Реакция сортов твердой и мягкой пшеницы на хлоридное засоление. Физиология и биохимия культурных растений, Институт Физиологии и Генетики растений НАН Украины, 2013, Т. 45, № 5, с. 399-407.

Т.Г. Карагезов, И.М. Азизов, С.Ш. Асадова, М.Г. Мамедова. Биотехнология размножения шафрана (Crocus S.L) “Botanika bağlarında və dendropark landşaft memarlığı” V Beynəlx konfr. 5-8 noyabr 2013. s. 226-230.

Карагезов T.Г, Асадова С.Ш, Ибрагимова У.Ф., Мамедова М.Г. Методический подход для определения степени адаптивности растений пшеницы путем моделирования нарастающего воздействия солевого стресса. Azərbaycan Elmi-tədqiqat Əkinçilik İnstitutunun Elmi əsərləri Məcmuəsi, XXIII cild, 2012, s. 101-106.

Т.Г. Карагезов, И.М. Азизов, С.Ш. Асадова, М.Г. Мамедова. Особенности каллусогенеза и морфогенеза в культуре тканей шафрана. Труды XXI Международного научного Симпозиума, Симферополь, 2012, с. 452-455.

Т.Г. Карагезов, И.М.Азизов, С.Ш. Асадова, М.Г. Мамедова. Эмбриогенез и морфогенез у Crocus Sativus L. VII Съезд Общества физиологов растений России. Физиология растений -фундаментальная основа экологии и инновационных биотехнологий. Нижний Новгород, 4-10 июля, 2011г. Мат. Докл., часть 1, с. 311-313.

Т.Г. Карагезов, С.Ш. Асадова, И.М. Азизов, М.Г. Мамедова. Индукция каллусогенеза и соматического морфогенеза у Crocus S.L. Новые и нетрадиционные растения и перспективы их использования. Материалы 1Х межд. Симпозиума. Пущино, 14-18 июня, 2011, c. 45-47.

Т.Г. Карагезов, С.Ш. Асадова, М.Г. Мамедова Каллусогенез и Соматический эмбриогенез у Сrocus sativus L. АМЕА-nın Xəbərləri (Biologiya və tibb elmləri seriyası), 2010, 65, №1-2, с. 52-57.

Т.Г. Карагезов, С.Ш. Асадова, И.М. Азизов, М.Г. Мамедова. Особенности каллусообразования и регенерация растений шафрана (Crocus s. L) Биологические основы садоводства и овощеводства. Мат. международной конфе-ренции с элементами научной школы для молодежи. 22-25 сентября 2010 г. Мичуринск, с. 163-167.

T.H. Qaragezov, A.S. Asadova, M.H. Mamedova Nature of physiological reactions of various wheat genotypes under sudden and salinity condition. Proceedinngs of ANAS (Biological Sciences), 2010, 65 (5-6): pp. 201-204.

Карагезов Т.Г., Ибрагимова У.Ф., Мамедова М.Г. Стрессорная реакция листьев и корней различных генотипов пшеницы при внезапном и постепенном засолении. АМЕА-nın Xəbərləri (Biologiya və tibb elmləri seriyası,) 2008, 63, №5-6, s. 14-21.

Карагезов Т.Г., Азизов И.В., Мамедова М.Г. Антимикробная активность культуры ткани женьшеня. VİМеждун.симпозиум «Новые и нетрадиционные растения и перспективы их использования» Москва, Пущино, 2006, стр. 236-239.

Карагезов Т.Г, Мамедова М.Г. Биотехнологические основы культивирования пшеницы in vitro. ET Əkinçilik İnst. Elmi Əsərlərin Məcmuəsi XXII cild, 2005, səh.123-131.

Азизов И.В, Асадова С.Ш., Бархалова Ф.Р., Мамедова М.Г. Карагезов Т.Г. Формирование фотосинтетического аппарата у эмбриоидов люцерны Medicago sativa L. В условиях солевого стресса. АМЕА-nın Xəbərləri (Biologiya və tibb elmləri seriyası), 2004,№3-4, s. 3-10.

Qaragözov T.H., Əsədova S.Ş., Əliməmmədzadə İ.M., Məmmədova М.H., Həsənov F.E. «Tİ- MEDİA»-şirkətinin mətbəəsi,Г М – 001520 – 2004, qrifli nəşr, 78 s.

İbrahim V.Ezizov¸ Sedaget Ş.Esedova¸ Tofiq H.Qaragözov. Mahire H.Memmedova. Sodium kloridin yonca (Medıcago sativa L.) embrioidlerinde fotosintez kuruluşlarının oluşmasına etkisi, ХХП Ulusal Bioloji konqresi 21-24, Hazıran, 2004, Adana, s. 69-73.

İ.V. Ezizov, S.Ş. Esedova¸ Z.Ş İbrahimova, M.H. Memmedova, T.H. Qaragözov. Yonca və buğda morfogenezinin induksiyası zamanı fotosintez kuruluşlarının oluşması. XIII Biotexnoloji konqresi. 25-29 agustos, 2003, Çanakkale. Bildiriler kitabı, s. 36-41.

Азизов И.В., Асадова C.Ш., Мамедова М.Г., Карагезов Т.Г., Алиев Дж.А. Стресс и особенности некоторых физиологических процессов у эмбриоидов люцерны. Мат. V Межд. Симп. «Новые и нетрадиционные растения и перспективы их использования» г. Москва, 9-14 июня 2003, с. 104-106.

Т.Г. Карагезов, C.Ш. Асадова, М.Г. Мамедова. Культура клеток растений в изучении адаптивных реакций. «Biokimya bu gün və sabah» mövzusunda elmi konfransım Materialları Bakı, 2003, s.107-109.

Т.Г. Карагезов, C.Ш. Асадова, М.Г. Мамедова Особенности соматического эмбриогенеза в культуре тканей пшеницы и люцерны. «Biokimya bu gün və sabah» mövzusundaelmi konfr. Materialları Bakı, 2003, s. 103-105.

И.В. Азизов, Т.Г. Карагезов, C.Ш. Асадова, Ф.Р. Бархалова, М.Г. Мамедова. Действие различных концентраций на рост и фотосинтетические показатели современных сортов пшеницы. «Biokimya bu gün və sabah» mövzusunda elmi konfransının materialları. Bakı, 2003, s. 101-103.

Мамедова М.Г. Действие повышенных температур на пролиферирующую и регенерационную способность культуры клеток различных генотипов пшеницы. АМЕА-nın Xəbərləri (Biologiya və tibb elmləri seriyası), 2002, №1-6, s. 373-382.

Garagözov T.H., Memmedova M.H. Kallustun kültürleşme zamanı bitki regenerantlarının çıxışına etkisi. ХIII, Ulusal Bioloji konqresi. Cilt II, 1997 s. 471-478.

Qaragözov T.H., Məmmədova M.H., Əliyev C.Ə. Bərk buğdanın yetişməmiş rüşeymdən kallusəmələgəlməsi və bitkinin regenerasiyası. АМЕА-nın Xəbərləri (Biologiya və tibb elmləri seriyası), 1993, №1-3 s. 189 -195.

Respublika, beynəlxalq və xarici ölkələrin elmi qurumlarında üzvlüyü   
Pedaqoji fəaliyyəti AMEA Molekulyar Biologiya və Biotexnologiyalar İnstitutunda magistr pilləsi üzrə ixtisas kurslarının tədrisi 
Digər fəaliyyəti   
Təltif və mükafatları  
Əsas iş yeri və ünvanı AMEA Molekulyar Biologiya və Biotexnologiyalar Institutu, Mətbuat prospekti, 2A, Bakı AZ1073, Azərbaycan 
Vəzifəsi Aparıcı elmi işçi 
Xidməti tel.  
Mobil tel. (+994 55) 5141226 
Ev tel. (+994 12) 4921226 
Faks (+994 12) 5102433 
Elektron poçtu gamira2010@mail.ru